Zaćma u psów to schorzenie, w którym soczewka oka ulega zmętnieniu. Szare plamy, które pojawiają się w oku, są spowodowane zmianami w białkach (krystalinach), które tworzą strukturę soczewki. Im większa powierzchnia soczewki jest pokryta tymi zmianami, tym gorsza staje się ostrość wzroku. Z czasem może to prowadzić do ślepoty. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się więcej. Zaćma u psów i jak można to leczyć.
Różne rodzaje zaćmy u psów
Zaćmę można podzielić na kilka sposobów – ze względu na wiek wystąpienia, lokalizację zmiany w soczewce, przyczynę oraz stopień zaawansowania zmiany. W dalszej części rozróżniamy zaćmę dziedziczną oraz zaćmę powstałą w wyniku innej choroby lub urazu. Jest to uproszczenie, które obejmuje większość kwestii istotnych dla Ciebie jako właściciela, ale te dwie grupy nie zawsze pokrywają się w pełni.
Zaćma dziedziczna
Ten wariant jest zazwyczaj dziedziczny, co oznacza, że choroba może być przekazywana szczeniętom od dotkniętych nią rodziców. Występuje częściej u niektórych ras psów niż u innych – na przykład częściej występuje u ras takich jak cocker spaniele i husky. Jeśli zaćma zostanie uznana za dziedziczną, jej stwierdzenie może mieć niewielkie znaczenie dla hodowli. Porady hodowlane zależą od diagnozy, rasy i aktualnych wytycznych dotyczących badań okulistycznych.
Zaćma wtórna
Zaćma wtórna powstaje w wyniku innej choroby lub urazu. Może to być na przykład uraz fizyczny (taki jak zadrapanie kota), cukrzyca, jaskra, stan zapalny oka lub postępujący zanik siatkówki (PRA).
Zaćma czy zmiany w soczewce związane z wiekiem?
U starszych psów soczewka często ma niebieskawo-szary odcień bez zaćmy. Nazywa się to stwardnieniem jądrowym i jest spowodowane stopniowym zagęszczaniem się jądra soczewki z wiekiem – zazwyczaj widocznym od około 8. do 10. roku życia. W przeciwieństwie do zaćmy, stwardnienie jądrowe zazwyczaj nie powoduje zauważalnej utraty wzroku. Ponieważ dla niewprawnego oka oba schorzenia mogą wyglądać dość podobnie, jedynie badanie okulistyczne z rozszerzoną źrenicą pozwala na ich wiarygodne rozróżnienie.
Związek zaćmy z cukrzycą
Zaćma jest bardzo powszechna u psów z cukrzycą i może rozwijać się szybko, nawet u psów, u których cukrzyca jest dobrze kontrolowana. Postęp choroby jest różny; u niektórych psów dochodzi do szybkiej utraty wzroku lub ostrej ślepoty, podczas gdy u innych postępuje ona bardziej stopniowo.
Operacja u psa z cukrzycą i zaćmą
Operacja jest często zalecana psom z cukrzycą, u których rozwinęła się zaćma. Psy te są zazwyczaj dobrymi kandydatami do zabiegu. Chociaż operacja zaćmy zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem powikłań, doświadczenie sugeruje, że rokowanie u psów z cukrzycą jest często dobre, gdy choroba jest leczona na wczesnym etapie.
Objawy zaćmy u psów
Upośledzenie wzroku może znacząco obniżyć jakość życia psa, a pies często ma trudności z zakomunikowaniem tego faktu. Wyraźnym objawem zaćmy jest szarawy lub białawy odcień oka. Wzrok stopniowo się pogarsza, często początkowo zauważalny w słabym świetle. Następujące zmiany w zachowaniu mogą być oznaką pogorszenia wzroku:
- Pies jest łatwiej wystraszony, gdy podchodzisz do niego od tyłu
- Uderza w meble lub inne przedmioty
- Wydaje się niepewny lub niespokojny w ciemności
Od pierwszych zmian w soczewce do znacznego pogorszenia widzenia może minąć wiele miesięcy lub lat.
Więcej o tym, jak psy widzą kolory, przeczytasz tutaj.
leczenie
W przypadku znacznej utraty wzroku lub ślepoty, jedyną skuteczną metodą leczenia jest operacja. Zabieg polega na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną soczewką. Operacja przebiega na tej samej zasadzie co operacja zaćmy u ludzi, ale psy mają bardziej reaktywną soczewkę i silniejszą reakcję zapalną. Wiąże się to z nieco wyższym ryzykiem powikłań i wymaga ścisłej kontroli po zabiegu.
Znaczenie wczesnego leczenia
Rokowanie jest zazwyczaj najlepsze, gdy zaćma jest rozważana przed jej długotrwałą obecnością – czyli przed osiągnięciem pełnej dojrzałości – i przed wystąpieniem wtórnego stanu zapalnego oka. Im dłużej zaćma dojrzała lub przejrzała pozostaje nieleczona, tym większe jest ryzyko powikłań, takich jak stan zapalny i jaskra. Wczesna ocena stanowi zatem najlepszą podstawę do pomyślnego wyniku, niezależnie od wieku psa.
Badanie wzroku i badanie wzroku w A-Vet
W klinice A-Vet badamy psy z zaburzeniami widzenia i podejrzeniem zaćmy. Elisabeth Bjørnestad jest licencjonowaną okulistką ze specjalizacją w chirurgii oka i ukończyła rozbudowane studia podyplomowe z okulistyki w Europejskiej Szkole Zaawansowanych Studiów Weterynaryjnych (ESAVS).
Badanie obejmuje ocenę soczewki i innych struktur oka. Jeśli pies kwalifikuje się do operacji zaćmy, konieczna może być dalsza diagnostyka i skierowanie do kliniki wykonującej tego typu zabiegi.
Oświetlenie oczu jest stosowany w szczególności do standaryzowanego testowania dziedzicznych chorób oczu i jest istotny m.in. w kontekście hodowli.
